Ο καφές αλλάζει. Και μαζί του αλλάζουν οι άνθρωποί του.
Ο καφές βρίσκεται σε μια περίοδο συνεχούς μετασχηματισμού. Νέες τεχνολογίες, μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες και αυξανόμενες απαιτήσεις για βιωσιμότητα διαμορφώνουν το μέλλον ενός κλάδου που εξελίσσεται διαρκώς. Σε αυτή την πορεία, η μεγαλύτερη δύναμη αλλαγής δεν είναι μόνο η καινοτομία. Είναι οι άνθρωποι.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συμβολή των γυναικών στον κλάδο του καφέ είναι συχνά πολύ μεγαλύτερη από όσο φαίνεται. Παραδοσιακά, στις χώρες παραγωγής αποτελούν σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού στις καλλιέργειες, ενώ τα τελευταία χρόνια αυξάνεται από μικρότερη βάση αλλά με σταθερό ρυθμό η παρουσία τους και σε άλλους ρόλους γύρω από την επεξεργασία και εμπορία του καφέ. Παράλληλα, οργανισμοί όπως το International Women Coffee Alliance (IWCA), με παρουσία σε πάνω από 35 χώρες, εργάζονται για την ενδυνάμωση των γυναικών σε όλο το οικοσύστημα του καφέ, αναδεικνύοντας τη συμβολή τους και δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες επαγγελματικής ανάπτυξης.
Σε αγορές όπως η Ελλάδα, οι γυναίκες συμβάλλουν με διαφορετικούς αλλά εξίσου σημαντικούς ρόλους σε διάφορα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας: στην παραγωγή, στις πωλήσεις, στο marketing, στην εκπαίδευση, στην εξυπηρέτηση πελατών, στην καινοτομία και στη διοίκηση.
Τι μας λένε τα δεδομένα
Η πρώτη πανελλαδική έρευνα για την παρουσία και συμμετοχή των γυναικών στον κλάδο του καφέ διεξήχθη με πρωτοβουλία του ελληνικού παραρτήματος του International Women Coffee Alliance (IWCA Greece), σε συνεργασία με την Ierax Analytix, και αποτύπωσε αυτή τη δυναμική. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι γυναίκες έχουν ισχυρή παρουσία στον κλάδο του καφέ, με το 49% να εργάζεται ως barista, το 41% να διαθέτει ανώτατη εκπαίδευση και το 30% να μετρά περισσότερα από δέκα χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας στον χώρο. Παράλληλα, η έρευνα αναδεικνύει πως υπάρχουν ακόμη σημαντικές ευκαιρίες βελτίωσης σε τομείς όπως η επαγγελματική εξέλιξη, η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής και η εκπροσώπηση σε θέσεις ευθύνης. [iwcagreece.org], [horecaexpo.gr]
Τα ευρήματα της έρευνας αυτής ακολουθούν μια ευρύτερη διεθνή τάση, σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες αποκτούν ολοένα και πιο ενεργό ρόλο σε όλο το φάσμα της βιομηχανίας του καφέ, από την παραγωγή μέχρι τη διαμόρφωση στρατηγικής και τη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων.
Με τα δεδομένα αυτά μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα την πραγματικότητα του κλάδου. Δεν αποτελούν απλώς μια καταγραφή της σημερινής κατάστασης. Είναι μια πηγή πληροφορίας που μας δείχνει πού υπάρχουν ευκαιρίες ανάπτυξης, πού μπορούμε να εξελιχθούμε και πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε περισσότερο χώρο για ταλέντο, δημιουργικότητα και νέες ιδέες.
Η εικόνα στη Nestlé Ελλάς
Στη Nestlé Ελλάς, βλέπουμε αυτή την εξέλιξη να αποτυπώνεται στην πράξη. Οι γυναίκες αποτελούν το 50,5% του συνολικού ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας, ενώ στον τομέα του καφέ αντιπροσωπεύουν το 52% των εργαζομένων. Η παρουσία τους εκτείνεται σε όλα τα businesses που αφορούν στον καφέ, καθώς και στο εργοστάσιο καφέ στα Οινόφυτα Βοιωτίας, όπου οι γυναίκες αποτελούν το 43% των εργαζομένων και σχεδόν οι μισές νέες προσλήψεις αφορούν γυναίκες.
Ακόμη πιο ενθαρρυντικό είναι ότι η πρόοδος δεν περιορίζεται στη συμμετοχή. Περίπου το 40% των διοικητικών θέσεων στον τομέα του καφέ καταλαμβάνεται από γυναίκες, ενώ το 23% των γυναικών που εργάζονται στον καφέ διαθέτουν περισσότερα από 15 χρόνια υπηρεσίας. Στο εργοστάσιο, το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 47%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν εμπειρία, συνέχεια και δυνατότητα εξέλιξης σε βάθος χρόνου.
Πέρα από τους αριθμούς
Η πραγματική πρόοδος, όμως, δεν μετριέται μόνο με αριθμούς. Δεν είναι ζήτημα του πόσες γυναίκες βρίσκονται στον κλάδο, αλλά του πόσες έχουν την ευκαιρία να τον επηρεάσουν. Αποτυπώνεται στις ευκαιρίες που έχουν να εξελίσσονται, να αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους και να διαμορφώνουν το μέλλον του καφέ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Erna Knutsen, η οποία καθιέρωσε τον όρο specialty coffee τη δεκαετία του 1970, επηρεάζοντας καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε σήμερα την ποιότητα, την προέλευση και την αξία του καφέ. Η πορεία της αποδεικνύει ότι όταν δίνεται χώρος στο ταλέντο, τη γνώση και τις ιδέες, ο αντίκτυπος μπορεί να ξεπεράσει το άτομο και να μεταμορφώσει έναν ολόκληρο κλάδο. Πρόοδος σημαίνει να δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου κάθε άνθρωπος μπορεί να αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του, να συνεισφέρει με τη μοναδική του οπτική και να εξελίσσεται μέσα από ίσες ευκαιρίες συμμετοχής, ανάπτυξης και ηγεσίας.
Έχοντας παρακολουθήσει την πορεία της Nestlé για περισσότερα από είκοσι χρόνια, έχω δει σημαντικές αλλαγές να συντελούνται όχι μόνο στην αγορά και στα προϊόντα μας, αλλά και στον τρόπο που συνεργαζόμαστε, αναπτυσσόμαστε και καινοτομούμε. Αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι η πρόοδος που βλέπουμε σήμερα δεν αποτελεί αποτέλεσμα της επιδίωξης συγκεκριμένων δεικτών συμπερίληψης ή εκπροσώπησης. Είναι το αποτέλεσμα μιας σταθερής δέσμευσης να δημιουργούμε καλύτερες εμπειρίες καφέ για τους καταναλωτές και τους πελάτες μας, μέσα από τη συμβολή ανθρώπων με διαφορετικές εμπειρίες, δεξιότητες και ιδέες. Όταν δίνεις ίσες ευκαιρίες στους ανθρώπους να εξελιχθούν και να προσφέρουν, η διαφορετικότητα δεν είναι ο στόχος - είναι το φυσικό αποτέλεσμα.